Cúng rằm tháng chạp có gì đặc biệt?

Rằm tháng Chạp là ngày rằm cuối cùng trong năm nên lễ cúng thường được mọi người chuẩn bị một cách cẩn thận, chỉnh chu và tươm tất. Vậy cúng rằm tháng chạp có gì đặc biệt so với ngày rằm trong các tháng khác không?

Rằm tháng Chạp giống hay khác rằm khác

Tháng Chạp là tên gọi khác của tháng 12 âm lịch là tháng cuối năm. Trước khi đón năm mới sẽ có ba lễ cúng tiễn năm cũ gồm cúng Rằm tháng Chạp, cúng ông công ông táo 23 tháng Chạp và cúng tất niên. Rằm tháng Chạp là lễ sớm nhất, cũng như đánh dấu sự tất bật cho một mùa Tết Nguyên Đán đã chính thức bắt đầu.

Cúng Rằm tháng Chạp
Cúng Rằm tháng Chạp

Từ rằm tháng Chạp trở đi thì người dân bắt tay vào chuẩn bị sắm sửa đón năm mới. Rằm tháng Chạp không đặc biệt hơn các ngày Rằm khác trong năm. Tuy nhiên do chính thời điểm làm trở nên ý nghĩa hơn, như một dịp tổng kết và đón nhận những điều mới mẻ.

Ngày rằm còn được gọi là ngày Vọng, khi đó Mặt Trăng và Mặt Trời thông suốt, giao hòa. Vào thời điểm đó thế giới trần gian và thế giới tâm linh tương thông. Mọi người tin trong ngày này, chỉ cần thành tâm khấn nguyện thì người đã khuất sẽ cảm ứng được và đáp lại lời khẩn cầu.

Khi trời đất thông tỏ thì con người sẽ cảm nhận được thuần khiết, trong sáng và thanh sạch của tâm hồn. Điều này giống như một cách rửa tội, tự kiểm điểm bản thân, đẩy lùi những điều tội lỗi để sống hướng thiện, sáng suốt.

Ngoài ra cúng rằm mang ý nghĩa tưởng nhớ, thức tỉnh và gửi gắm hy vọng. Ngày rằm để con cháu sẽ tưởng nhớ tới ông bà tổ tiên, khấn nguyện tới thân linh và tự nhắc nhở bản thân. Lúc này với sự hài hòa của thiên đại, khói hương và tâm thức của con người để mang đến an lạc, giao lưu dương gian và âm thế.

Cúng rằm tháng Chạp cũng giống với các ngày rằm khác. Nhưng đây là ngày rằm cuối cùng nên tâm thế sẽ khẩn trương và muốn chuẩn bị tươm tất chu toàn hơn. Mọi người mong sự trọn vẹn, chỉnh chu của cả một năm thông qua lễ cúng rằm. Ngoài ra ngày này còn đánh dấu cho tháng Tết, tháng mừng năm mới đã khởi động.

Lễ cúng Rằm tháng Chạp

Cúng rằm thường không quá cầu kỳ, cũng giống các ngày rằm khác cần chuẩn bị hai phương diện: đồ lễ và văn khấn. Đồ lễ là những vật dâng lên thần linh, gia tiên. Còn văn khấn để gắm tâm tư nguyện vọng của con cháu tới các bậc anh linh.

Đồ cúng rằm

Đồ cúng tháng Chạp cũng tương tự như các ngày rằm khác, có những thay đổi không đáng kể. Với gia đình nào đơn giản thì đồ lễ cúng chay gồm trầu cau, hoa quả, hoa tươi, hương đèn, nước sạch và nến.

Cúng Rằm tháng Chạp
Cúng Rằm tháng Chạp

Thường sử dụng các loại quả như chuối, táo, cam, dưa hấu, xoài… Thêm vào đó thì có nhiều gia đình thích thờ quả Phật Thủ vì bày ban thờ tươi lâu và ý nghĩa lại tốt đẹp. Các loại hoa thường dùng là hoa huệ và hoa cúc được coi là có ý nghĩa tâm linh đặc biệt.

Những gia đình muốn tươm tất hơn thì làm lễ mặn gồm các món ăn truyền thống trong mấy ngày Tết. Như xôi gấc tượng trưng cho may mắn, gà luộc mang ý nghĩa cho sung túc, thêm vào đó giò chả, nem rán, món xào… Nếu có thêm bánh chưng để cho không khí ngày cận tết càng thêm đầm ấm. Lễ vật chuẩn bị cho cúng rằm cũng không cần quá cầu kỳ, quan trọng là sự tâm thành ý, trân trọng của gia chủ.

Văn khấn rằm tháng Chạp

Văn khấn rằm tháng Chạp

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ tỷ).

Tín chủ (chúng) con là: ……………………… Ở tại: ………………………………….

Hôm nay là ngày… tháng… năm, gặp tiết rằm tháng Chạp.

Tín chủ con thành tâm sắm lễ, hương, hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, thành tâm kính mời các ngài. Bản cảnh Thành hoàng, chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội, ngoại họ…. cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời chư vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho chúng con gia đình hòa thuận, sức khỏe dồi dào, công việc phát tài, vạn sự tốt lành.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Ngày rằm là để con cháu tưởng nhớ đến ông bà tổ tiên, thần linh nên cần sự thành tâm là chính. Lễ cúng Rằm tháng Chạp cũng giống với các ngày Rằm khác. Tuy nhiên đây là ngày rằm cuối cùng nên trong lòng có khẩn trương khi ngày đến sắp đến gần.