Cách xác định hướng Tây, Bắc, Đông, Nam

Cách xác định hướng Tây, Bắc, Đông, Nam sẽ giúp bạn biết xác định hướng trong những trường hợp cần thiết, xác định hướng để làm nhà, hay khi bị lạc trong rừng, việc xác định đúng hướng rất tốt cho bạn. Và hôm nay chung tôi sẽ hướng dẫn cách xác định hướng chính xác nhất.

Cách xác định hướng bằng cách dùng bóng cọc

Bước 1: Thu thập vật liệu

Đối với cách xác định hướng bằng bóng cọc thì trước hết chúng ta cần thu thập vật liệu. Mặt trời mọc ở hướng Đông và lặn ở hướng Tây, do đó bóng của mặt trời đổ xuống cũng luôn chuyển động theo hướng đó, và bạn có thể quan sát sự chuyển động của bóng mặt trời để định hướng. Phương pháp này cần có:

– Một chiếc cọc thẳng dài khoảng 0,6 – 1,5 mét
– Một chiếc que dài khoảng 30 cm
– Hai hòn đá hoặc các vật khác (đủ nặng để không bị gió thổi sang chỗ khác).

Bước 2: Cắm cọc thẳng đứng trên mặt đất

Đặt một hòn đá đánh dấu đầu bóng cọc trên mặt đất.

Bước 3: Chờ khoảng 15-20 phút

Chờ khoảng 15-20 phút bóng cọc sẽ di chuyển. Dùng hòn đá thứ hai đánh dấu vị trí mới của đầu bóng cọc.
Nếu có thời gian, bạn hãy chờ thêm và dùng đá đánh dấu các vị trí bóng di chuyển

Bước 4: Nối các điểm đã đánh dấu

– Nối các điểm đã đánh dấu lại với nhau. Bạn có thể vẽ một đường thẳng trên mặt đất giữa hai điểm, hoặc dùng chiếc que ngắn hơn để nối hai điểm. Cái bóng sẽ di chuyển ngược hướng mặt trời, do đó đường thẳng này xác định đường Đông – Tây: điểm đầu tiên đại diện cho hướng Tây, và điểm thứ hai đại diện cho hướng Đông.

Nếu không nhớ thứ tự các hướng, bạn hãy bắt đầu với hướng Bắc, di chuyển theo chiều kim đồng hồ và dùng cụm từ gợi nhớ: Bắt Đầu Nổi Tiếng.

– Hoặc bạn có thể vẽ hình chiếc đồng hồ với hướng Bắc ở vị trí 12 giờ, hướng Đông ở 3 giờ, hướng Nam ở 6 giờ, và hướng Tây ở 9 giờ.

Lưu ý rằng phương pháp này chỉ gần đúng và có thể sai số khoảng 23 độ

Cách xác định hướng bằng cách dùng đồng hồ mặt trời

Bước 1: Thu thập vật liệu

Nếu dùng phương pháp này việc đầu tiên là bạn phải thu thập vật liệu. Phương pháp này tương tự như phương pháp dùng bóng cọc nhưng chính xác hơn vì thời gian quan sát diễn ra lâu hơn. Chọn mặt đất bằng phẳng và thu thập các vật liệu:

  • Một chiếc cọc dài khoảng 0,6 – 1,5 mét
  • Một chiếc que nhỏ và nhọn
  • Hai hòn đá nhỏ
  • Một đoạn dây dài

Bước 2: Cắm chiếc cọc trên mặt đất

Cắm chiếc cọc trên mặt đất. Việc này cần được thực hiện trước buổi trưa. Đầu bóng cọc in trên mặt đất ở đâu, đặt một hòn đá ở đó.

Bước 3: Buộc sợi dây vào chiếc que và cây cọc

Buộc sợi dây vào chiếc que và cây cọc. Buộc chiếc que nhọn vào một đầu sợi dây, và đầu dây bên kia buộc vào cọc, đảm bảo sợi dây đủ dài để chạm đến hòn đá trên mặt đất.

Bước 4: Vẽ một đường tròn xung quanh cọc

Vẽ một đường tròn xung quanh cọc. Bắt đầu từ vị trí hòn đá, dùng chiếc que nhọn được buộc vào cọc để vẽ một đường tròn trên mặt đất xung quanh cọc.

Bước 5: Chờ đầu bóng chạm đường tròn lần nữa

Khi đầu bóng cọc chạm vào đường tròn lần nữa, đánh dấu điểm đó bằng hòn đá kia.

Bước 6: Nối hai điểm

Đường thẳng nối hai hòn đá là đường Đông-Tây, trong đó hòn đá thứ nhất đại diện cho hướng Tây và hòn đá thứ hai đại diện cho hướng Đông.

Để tìm hướng Bắc và hướng Nam, bạn hãy nhớ là hướng Bắc sẽ kế tiếp hướng Tây theo chiều kim đồng hồ, và hướng Nam kế tiếp hướng Đông theo chiều kim đồng hồ.

Cách xác định hướng bằng phưng pháp tự nhiên

Quan sát mặt trời vào buổi trưa

Đối với phương pháp này đầu tiên chúng ta phải quan sát mặt trời vào buổi trưa.

Vào buổi trưa, mặt trời có thể chỉ cho bạn hướng Bắc Nam, từ đó có thể xác định hướng Đông và Tây. Tuy nhiên nó không chỉ chính xác hướng Bắc hay hướng Nam.

– Ở bán cầu Bắc, đường đi thẳng về phía mặt trời vào buổi trưa sẽ dẫn bạn đến hướng Nam, và hướng ra xa mặt trời sẽ là hướng Bắc.

– Ở bán cầu Nam thì ngược lại: đi về phía mặt trời tức là về hướng Bắc, ra xa mặt trời là hướng Nam.

Dùng hướng mặt trời mọc và lặn để xác định

Dùng hướng mặt trời mọc và lặn để xác định phương hướng tương đối. Mặt trời mọc ở hướng Đông và lặn ở hướng Tây, do đó bạn có thể dùng vị trí mặt trời mọc và lặn để xác định phương hướng. Quay mặt về phía mặt trời mọc nghĩa là bạn đang đối diện hướng Đông, khi đó hướng Bắc sẽ ở bên trái, và hướng Nam ở bên phải. Quay mặt về phía mặt trời lặn có nghĩa là bạn đang đối diện hướng Tây, khi đó hướng Bắc sẽ ở bên phải, và hướng Nam ở bên trái.

Vị trí mặt trời mọc và lặn chỉ cho biết tương đối về phương hướng của 363 ngày trong năm, vì chỉ có hai ngày xuân phân và thu phân (ngày đầu tiên của mùa xuân và mùa thu) là mặt trời mọc đúng hướng đông và lặn đúng hướng tây.

Quan sát thực vật

Mặc dù việc quan sát cây cối không được cho là khoa học và chính xác, nhưng bạn cũng có thể dựa vào đó để xác định phương hướng một cách tương đối. Ở bán cầu Bắc, mặt trời thường ở hướng Nam trên bầu trời, và hiện tượng này sẽ ngược lại khi ở bán cầu Nam. Như vậy khi ở bán cầu Bắc, lá cây và các tán lá mặt Nam của cây hoặc bụi cây thường dày hơn và sum suê hơn. Ở bán cầu Nam thì ngược lại, cây sẽ phát triển tươi tốt hơn ở mặt Bắc của cây.

Nhiều sách hướng dẫn ghi chú rằng rêu chỉ mọc ở mặt Bắc của cây khi sống ở bán cầu Bắc, nhưng điều này không đúng. Tuy nhiên, mặc dù rêu mọc ở mọi hướng trên cây, nhưng đúng là rêu thường mọc dày hơn ở nơi nhiều bóng mát (phía Bắc khi ở bán cầu Bắc, và phía Nam khi ở bán cầu Nam).

Tính toán phương hướng bằng đồng hồ có kim chỉ giờ và mặt trời

Bạn có thể kết hợp đồng hồ đeo tay có kim chỉ giờ và mặt trời để xác định các hướng chính một cách tương đối nếu chẳng may bị lạc trong rừng nhưng ít nhất vẫn có đồng hồ đeo trên tay. Nếu ở bán cầu Bắc, bạn hãy hướng kim chỉ giờ trên đồng hồ về phía mặt trời. Hướng Nam sẽ ở điểm giữa số 12 và kim chỉ giờ. Ở bán cầu Nam, khi điều chỉnh số 12 hướng về mặt trời, điểm giữa số 12 và kim chỉ giờ sẽ chỉ hướng Bắc.

Khi bạn quay mặt về hướng Bắc, hướng Đông sẽ ở bên phải và hướng Tây sẽ ở bên trái bạn. Khi quay mặt về hướng Nam, hướng Đông sẽ ở bên trái, và hướng Tây sẽ ở bên phải.

Vào mùa hè ở các khu vực có chỉnh giờ theo mùa, bạn hãy dùng số 1 giờ thay vì 12 giờ trên đồng hồ để xác định hướng.

Phương pháp này chỉ có tác dụng khi đồng hồ của bạn được chỉnh đúng giờ. Phương pháp này có thể sai số khoảng 35 độ, do đó nó chỉ cho biết phương hướng tương đối.

Xác định hướng bằng cách làm la bàn

Bước 1: Thu thập dụng cụ và vật liệu

Việc xác định hướng bằng cách làm la bàn thì việc đầu tiên chung ta cần thu thập dụng cụ và vật liệu. La bàn là một thiết bị có hình tròn, trên đó có in các hướng chính. Một chiếc kim có thể quay được dùng từ trường của trái đất để xác định hướng của la bàn. Bạn có thể tạo một chiếc la bàn thô sơ nếu có một số vật liệu. Bạn sẽ cần:

  • Một chiếc kim khâu bằng kim loại và nam châm
  • Một bát nước
  • Kìm và kéo
  • Nút bần (hoặc chỉ cần một chiếc lá)

Bước 2: Chà xát chiếc kim vào thỏi nam châm

Nếu thức hiện xong bước 1 thì bạn hãy tiền hành chà xát chiếc kim vào thỏi nam châm. Chà xát ít nhất 12 lần nếu bạn dùng nam châm yếu như nam châm tủ lạnh, hoặc 5 lần nếu bạn có nam châm mạnh hơn. Động tác chà xát sẽ khiến chiếc kim nhiễm từ.

Bước 3: Cắt nút bần thành hình tròn

Cắt nút bần thành một hình tròn dày khoảng 0,5 cm. Tiếp đó dùng kìm đẩy chiếc kim xuyên qua nút bần. (Nếu không có nút bần, bạn có thể đặt kim lên một chiếc lá).

Bước 4: Đặt nút bần vào bát nước

Sau khi cắt nút bần thành hình tròn thì đặt nút bần vào giữa bát nước. Chiếc kim sẽ quay tự do như chiếc kim trong la bàn và cuối cùng sẽ chỉ đúng hướng của hai cực.

Bước 5: Chờ cho kim ngừng quay

Sau khi bỏ nút bần vào nuôc thì bạn phải chờ cho kim ngừng quay. Nếu chiếc kim nhiễm từ, nó sẽ chỉ hướng Bắc – Nam.

– Lưu ý, trừ khi bạn có la bàn hoặc có vật tham chiếu nào khác, bạn sẽ không biết chiếc kim chỉ hướng Bắc hay hướng Nam, chỉ biết rằng nó chỉ một trong hai hướng.

Trên đây là một số cách xác định hướng đơn giản. Hi vọng qua bài viết này bạn có thể tự mình vận dụng các cách trên và xác định hướng trong những trường hợp cần thiết khi không có la bàn.